Zensation Amsterdam

Reset body and mind at your place

Waarom zou je voor hoofdpijnklachten naar de fysiotherapeut gaan?

U denkt bij hoofdpijnklachten vast niet in eerste instantie: “Laat ik naar de fysiotherapeut gaan.”

Nee.

Waarschijnlijk is het eerste waar u aan denkt bij hoofdpijnklachten, nadat u nagegaan bent wat u gisterenavond gedronken heeft: “Waar is de paracetamol?”

Toch kan een fysiotherapeut u helpen bij bepaalde vormen van aanhoudende hoofdpijnklachten.

Verschillende soorten hoofdpijn

Er zijn verschillende vormen van hoofdpijn, ik heb ze hier beschreven, waarvan er een paar te verlichten zijn met behulp van fysiotherapie.

Ik heb de verschillende vormen grofweg onderverdeeld in migraine, spierspanningshoofdpijn, clusterhoofdpijn en medicatie-afhankelijke hoofdpijn.

Wat kan een fysiotherapeut doen?

Vooral de spierspanningshoofdpijn is goed te verminderen. Als ik er van uit mag gaan, op een ‘kort door de bocht’ manier, dat deze vorm van hoofdpijn veroorzaakt wordt door verhoogde spierspanning, kan een fysiotherapeut de klachten erg goed verminderen.

Ook de klachten van migraine kunnen verminderd worden door de spierspanning te verlagen. Zeker wanneer migraine en spierspanningshoofdpijn in elkaar over lopen, of naast elkaar bestaan.

Een reguliere fysiotherapeut kan uw spieren ontspannen door middel van massage, Triggerpointmassage of Cure Tape. Dit zijn voornamelijk oplossingen voor de korte termijn.

Triggerpoints: de triggerpoints (X) kunnen uitstralende pijn geven (rood)

Als er maar vaak genoeg behandeld wordt voor resultaten op de korte termijn, zullen de effecten voor langere tijd merkbaar zijn. Dit heeft alleen wel tot gevolg dat u vaker een behandeling moet ondergaan.

Een psychosomatisch geschoold fysiotherapeut kan u helpen met ontspannen op de langere termijn. Waarschijnlijk krijgt u oefeningen mee zodat u thuis aan de slag kunt. Dit betekent dat u minder behandelingen hoeft te ondergaan, en dat u zelf kunt werken aan uw klachten.

Oefeningen? Wat moet er geoefend worden?

Ontspanning!

Er zijn maar weinig mensen die goed kunnen ontspannen.

Correctie: er zijn maar weinig volwassen mensen die goed kunnen ontspannen. Kinderen, en dan vooral kinderen jonger dan vier jaar, kunnen van nature bijzonder goed ontspannen.

Volwassenen hebben vaak interessante ideeën over ontspanning. Het kan variëren van het Calvinistische idee “Ik ontspan wel als ik gepensioneerd ben” tot het jeugdige “Ik sport. Ik kan goed ontspannen als ik sport”.

…het kan allebei effectief zijn…

Maar.

Er zijn betere manieren om te ontspannen. Daarmee zeg ik niet dat sporten niet een goede methode is. Het is minimaal een uur fysiek intensief bezig zijn, zodat het hoofd goed kan ontspannen. Het is niet de meest handige methode als u ook fysiek overbelast bent.

En wat houdt dat in: oefeningen doen om hoofdpijn te verminderen?

Oefeningen doen om spierspanning te verminderen. Vooral de spanning van de spieren in de nek.

Beschouw het hoofd als een 6 kg zwaar lichaamsdeel, steunend op een 5 cm dunne, door blokjes opgebouwde en dus wiebelige, staak. Dat geeft geen enkel probleem als het hoofd precies boven de nek zou staan.

Helaas zitten we vaak achter een computer, of boven een boek, of luisteren we geïnteresseerd naar anderen door naar ze toe te buigen, kortom: we houden het hoofd te vaak naar voren gericht. Of opzij, bijvoorbeeld als u aan het telefoneren bent terwijl u iets opschrijft, of anderszins aan het multitasken bent.

Dit betekent dat de nekspieren hard moeten werken om het hoofd op zijn of haar plek te houden, en eigenlijk het meeste werk verrichten gedurende de dag. Een deel van de nekspieren hecht aan aan de peesplaat die over de schedel loopt. Als er hard genoeg aan de peesplaat getrokken wordt, kan er hoofdpijn ontstaan, zo’n hoofdpijn die aanvoelt als een strakke band over het voorhoofd, of pijn boven de ogen.

Dus sommige oefeningen om hoofdpijn te verminderen hebben te maken met het ontspannen van de nekspieren. Het rekken van de spieren hoort daar ook bij.

Oefening: rekken van de monnikskapspier (m. trapezius)

Spieren die de hele dag aangespannen zijn, zijn grofweg de hele dag verkort. Aanspannen van de spieren is de spieren verkorten, over het algemeen. En verkorten betekent trekkracht op de pezen en peesplaten.

Het verlengen van de spieren zou de trek op de pees moeten kunnen verlichten, waardoor spierspanningshoofdpijn verlicht kan worden.

Over de correcte manier van rekken van een spier zijn veel theorieën. Iedereen die sport weet daarvan. Ik hou meestal 3x 10 seconden aan, waarbij u het hoofd tussentijds niet helemaal terug brengt naar de middenstand. Hou in de gaten dat de spier geen pijn mag doen tijdens het rekken. U mag rekpijn voelen, of ‘stretch’, maar geen scherpe of schietende pijn.

Het hoofd opzij trekken tot u rek voelt. Voelt u geen rek, probeer het hoofd iets te draaien, tot u de juiste positie gevonden heeft en rek voelt in de monnikskapspier.

De oefening kan zittend of staand gedaan worden. Zorg ervoor dat u rechtop zit, of staat, en dat u uw schouders zo laag mogelijk houdt.

Als u dit regelmatig over een dag verspreid doet, zal de spier wat meer gaan ontspannen.

Oefening: rollen van het hoofd

Dit is een ideale oefening om ‘s nachts in bed te doen. Zeker voor vrouwen. En zeker voor vrouwen waarvan het hoofd nooit stil is, zoals bij mij…

De oefening wordt gedaan in ruglig, met de nek goed ondersteund door een kussen of een opgerolde handdoek. Let daarbij op dat het hoofd vlak ligt, dus niet te hoog of te laag.

Correcte positie. Dit betekent niet dat u hiervoor zo'n kussen hoeft aan te schaffen. Deze positie is heel goed te creëren met een opgerolde handdoek.

Voor de oefening is deze positie niet goed: de nek is te ver naar voren gebogen. Het ziet er comfortabel uit, maar geeft meer rek dan ontspanning.

Draai langzaam het hoofd een paar millimeter naar links en een paar millimeter naar rechts, alsof het hoofd heen en weer rolt, alleen heel langzaam. Op een slaapverwekkend tempo. Als u denkt dat u al langzaam beweegt, probeer het dan nog langzamer. Geloof me: voor ontspanning is het belangrijk dat de bewegingen langzaam gedaan worden.

Mocht u in slaap vallen tijdens het uitvoeren van de oefening: geen probleem. Probeer het gewoon opnieuw als u weer wakker wordt…

Merkt u dat u geïrriteerd raakt door de oefening, of gefrustreerd vanwege het trage bewegen, is de kans groot dat u moeite heeft met ontspannen. De hoofdpijn zal dan waarschijnlijk voortkomen uit spanningen of stress. In dat geval raad ik u aan meer of vaker ontspanningsoefeningen te doen.

Oefening: stabiliseren van de nek

In het lichaam zijn de spieren heel grofweg te verdelen in twee soorten: de spieren voor de beweging, en de spieren voor de houding. Ik noem ze vaak, voor de eenvoud, de ‘sprintspieren’ en de ‘marathonspieren’. De spieren die een houding moeten kunnen vasthouden, hebben meer uithoudingsvermogen dan de spieren voor de beweging, die vaak wat explosiever kracht kunnen leveren.

Wat wij geneigd zijn te doen is de houding vast te houden met de spieren voor de beweging. Dat is het zelfde als een marathon proberen te lopen als je getraind bent in het rennen van sprint. Spieren voor de beweging raken sneller uitgeput dan spieren voor de houding, en dat kan leiden tot pijnklachten in de spier, of daar waar de spieren aanhechten.

Als een zijnoot: ik werd laatst gewezen op de fascinerende manier van jagen, ‘persistence hunting’, dat een goed voorbeeld geeft van het verschil tussen marathon en sprint. Mocht u nu toevallig toch toe zijn aan een korte pauze, hier is een interessant filmpje over dat onderwerp.

Terug naar mijn onderwerp.

Om de houdingspieren meer te stimuleren, kunt u kracht trainen zonder te bewegen. Houdt uw hoofd stil, breng uw hand naar de zijkant of voorkant van uw hoofd zonder uw hoofd te bewegen, en duw tegen het hoofd. Zonder uw hoofd te bewegen!

Dit is het makkelijkst te doen voor een spiegel, zodat u kunt zien wat u doet. Lukt het niet om het hoofd stil te houden als u uw hand er tegenaan wil zetten, is dat de oefening. Precies dat: probeer uw hand tegen uw hoofd te zetten, zonder dat u uw hoofd naar uw hand beweegt.

Wat als de oefeningen niet werken?

Mocht u alle oefeningen geprobeerd hebben, en u merkt zelfs niets als verlichting van de pijn, kunnen er twee dingen aan de hand zijn:

  1. de oefeningen worden niet goed uitgevoerd, of
  2. u heeft het soort hoofdpijn dat niet gerelateerd is aan spierspanning.

In het eerste geval kunt u contact opnemen met Zensation, of een fysiotherapeut in uw omgeving.

In het tweede geval raadt ik u aan contact op te nemen met een huisarts. Als u wilt weten wat voor soort hoofdpijn u heeft, kunt u hier een test doen, en hier meer lezen over de soorten hoofdpijn die het bekendst zijn. Met die informatie kunt u gerichter naar een oplossing zoeken.

Het belangrijkste, echter, dat u kunt doen voor uzelf, is uzelf niet te beschouwen als een ‘hoofdpijnpatiënt’. Het woord ‘patiënt’ impliceert dat u denkt dat u er de rest van uw leven aan vast zit, dat er niets aan te doen is, en mocht er wel wat aan te doen zijn, u het zelf niet kunt oplossen. In een aantal gevallen is dat correct, maar een goed deel van de klachten kunt u zelf beheersen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

%d bloggers op de volgende wijze: